Biznes i zarządzanie to zupełnie nowy przedmiot maturalny - pierwszy egzamin odbędzie się dopiero 21 maja 2027 roku, wyłącznie na poziomie rozszerzonym. Poniżej dokładnie rozpisujemy, z czego składa się egzamin i jakie zagadnienia się na nim pojawią.
Jak wygląda arkusz
Arkusz składa się z zadań pojedynczych oraz wiązek zadań (kilka pytań dotyczących jednego opisu sytuacji, wykresu lub danych) w formie zamkniętej (jedno- i wielokrotny wybór, prawda/fałsz) oraz otwartej (obliczenia, uzasadnienia, krótkie wypowiedzi pisemne). Na egzaminie można korzystać z prostego kalkulatora jako że spora część zadań wymaga obliczeń (np. wynagrodzenia, rentowności, składek ZUS). Zadania sprawdzają nie tylko wiedzę, ale przede wszystkim jej praktyczne zastosowanie na materiale źródłowym: artykułach, wykresach, tabelach i aktach prawnych.
6 działów, które trzeba opanować
Dokładnie w tej kolejności uczymy tych treści w naszym kursie, poniżej pełna lista zagadnień z każdego działu.
01Osoba przedsiębiorcza we współczesnym świecie
Kompetencje przedsiębiorcze, komunikacja, kreatywność i zarządzanie swoim czasem.
- Cechy człowieka przedsiębiorczego
- Kompetencje: wiedza, umiejętności, postawy
- Skuteczna komunikacja i aktywne słuchanie
- Techniki wywierania wpływu i obrona przed manipulacją
- Budowanie zespołu i fazy jego rozwoju
- Formułowanie i przyjmowanie informacji zwrotnej
- Techniki kreatywnego myślenia (burza mózgów, SCAMPER, 6 kapeluszy)
- Metody podejmowania decyzji
- Techniki zarządzania czasem (Eisenhower, Pomodoro, Pareto)
- Rodzaje i źródła innowacji
02Zarządzanie projektami
Jak zaplanować, poprowadzić i zamknąć projekt, kompetencja przydatna zarówno na egzaminie, jak i w części projektowej kursu.
- Projekt a proces - różnice
- Podejścia i techniki zarządzania projektami
- Role: zespół, kierownik projektu, interesariusze
- Definiowanie celów i kamienie milowe
- Struktura podziału prac (WBS), harmonogram, budżet
- Techniki motywowania zespołu
- Identyfikacja ryzyk projektowych
- Raportowanie i wnioski, design thinking
- Kluczowe czynniki sukcesu projektu
03Gospodarka rynkowa
Mechanizmy rynku, rola państwa w gospodarce i Polska na tle świata, dział z dużą liczbą wykresów i obliczeń. Zdecydowanie najważniejszy dział w całym kursie!
- Rzadkość i czynniki produkcji
- Popyt, podaż, cena równowagi, analiza wykresów
- Nadwyżka i niedobór, cena minimalna i maksymalna
- Struktury rynkowe: monopol, oligopol, konkurencja
- PKB — sposoby obliczania, PKB per capita, PPP
- Fazy cyklu koniunkturalnego
- Polityka fiskalna: etatyzm vs liberalizm, opodatkowanie
- Polityka monetarna: rola NBP i RPP, inflacja
- Wspólny rynek UE i strefa euro
- Kurs walut a handel międzynarodowy, globalizacja
04Finanse osobiste i rynek finansowy
Budżet domowy, inwestowanie, podatki i ubezpieczenia.
- Postawy wobec pieniądza, budżet gospodarstwa domowego
- Spirala zadłużenia i jak jej uniknąć
- Instytucje rynku finansowego w Polsce
- Instrumenty rynku pieniężnego, kapitałowego i alternatywne
- Skłonność do ryzyka i dywersyfikacja
- Akcje, obligacje, jednostki funduszy — zasady nabycia
- Pułapki psychologiczne w decyzjach finansowych
- Dobór ubezpieczeń, analiza OWU
- Rodzaje podatków, krzywa Laffera
- Ochrona konsumenta: rzecznik finansowy, UOKiK, BFG
05Rynek pracy i zatrudnienie
Jak działa rynek pracy i jak się na nim odnaleźć, od wskaźników makroekonomicznych po Waszą pierwszą rozmowę kwalifikacyjną.
- Współczynnik aktywności zawodowej, stopa bezrobocia
- Popyt i podaż na rynku pracy
- Aktywizacja zasobów pracy, przeciwdziałanie bezrobociu
- Analiza kompetencji, cele SMART, planowanie kariery
- Dokumenty aplikacyjne i rozmowa kwalifikacyjna
- Formy zatrudnienia: um. o pracę vs cywilnoprawne
- Systemy płac, obliczanie wynagrodzenia netto
- Składowe kosztów pracy (ZUS)
- Prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy
- Mobbing i przeciwdziałanie mu
06Przedsiębiorstwo
Od pomysłu do działającej firmy. Czyli o tym jak zostać drugim Rafałem Brzoską.
- Klasyfikacja przedsiębiorstw i modele biznesowe
- Startupy, przedsiębiorstwa społeczne, spółdzielnie
- Badania rynkowe, profil klienta, propozycja wartości
- Business Model Canvas, MVP
- Analiza otoczenia: makrootoczenie, SWOT
- Przewaga konkurencyjna, ochrona własności intelektualnej
- Cele i funkcje zarządzania, struktura organizacyjna
- Zarządzanie zasobami ludzkimi: rekrutacja, motywowanie
- Zarządzanie operacyjne i marketing
- Szacowanie przychodów, kosztów, próg rentowności
- Źródła finansowania: VC, aniołowie biznesu, fundusze UE
- Struktura biznesplanu, etyka i CSR
Dlaczego warto
Wynik z BiZ-u liczy się w rekrutacji na czołowe uczelnie ekonomiczne w Polsce:
- SGH Warszawa
- UEK Kraków
- UEP Poznań
- UEW Wrocław
- UE Katowice
Wszystkie te działy znajdziesz rozpisane na przejrzyste prezentacje, zadania utrwalające i autorskie arkusze maturalne w naszym kursie.
Zobacz pakiety